บูรณาการเชิงพื้นที่เพื่อแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทะเลจังหวัดสมุทรปราการ ที่เป็นต้นแบบบริเวณหาดโคลน

re2556-100โดย ศ.ดร.ธนวัฒน์ จารุพงษ์สกุล และคณะนักวิจัยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

          เกิดการบูรณาการความรู้จากหลายศาสตร์ ได้แก่ ธรณีวิทยา สมุทรศาสตร์ วิศวกรรมชายฝั่ง อุตุนิยมวิทยา อุทกวิทยา นิเวศวิทยาชายฝั่ง เศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม สังคมวิทยา ภูมิสถาปัตยกรรม กฎหมายที่ดิน ควบคู่ไปกับกิจกรรมการเสริมสร้างศักยภาพกระบวนการเรียนรู้ชุมชน ออกแบบโครงสร้างเขื่อนสลายกำลังคลื่นบริเวณหาดโคลนและได้จดสิทธิบัตรในชื่อว่า ขุนสมุทรจีน 49A2

          จังหวัดสมุทรปราการซึ่งเป็นพื้นที่ราบลุ่มที่เกิดจากการทับถมของดินตะกอนปากแม่น้ำและบริเวณตอนใต้ใกล้ชายฝั่งทะเลมีลักษณะเป็นดินเลน ในปัจจุบันมีปัญหาน้ำทะเลกัดเซาะชายฝั่งรุนแรงมากที่สุดของประเทศ โดยเฉพาะบริเวณชายฝั่งบ้านขุนสมุทรจีน ต.แหลมฟ้าผ่า อ.พระสมุทรเจดีย์ มีอัตราการกัดเซาะมากกว่า 25 เมตรต่อปี โดยระยะทางที่ถูกกัดเซาะประมาณ 12.5 กิโลเมตร มีพื้นดินสูญหายไปแล้ว 1 กิโลเมตร บ้านเรือน สถานที่ราชการ โรงเรียนและสถานีอนามัยถูกผลกระทบจากน้ำทะเลกัดเซาะจนต้องย้ายไปอยู่ที่แห่งใหม่หลายครั้ง

          งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยที่ผสมผสานความรู้จากหลายศาสตร์ควบคู่กับกิจกรมการเสริมสร้างศักยภาพกระบวนการเรียนรู้ของชุมชน มีการเก็บข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ การเรียนรู้กระบวนการธรรมชาติร่วมกับชุมชน เพื่อใช้ออกแบบโครงสร้างเขื่อนสลายกำลังบริเวณหาดโคลน และได้จดสิทธิบัตรในชื่อว่า ขุนสมุทรจีน 49A2และภายหลังการติดตั้งขุนสมุทรจีน 49A2 ในพื้นที่นำร่อง ได้มีงานวิจัยในระยะที่สองเพื่อศึกษาประสิทธิภาพของการทำเขื่อนสลายกำลังคลื่น การเพิ่มความแม่นยำของแบบจำลองทางคณิตศาสตร์และการยกระดับให้ความรู้ความเข้าใจการจัดการปัญหา การกัดเซาะชายฝั่งในการตอบโจทย์อนาคต เพื่อให้เกิดความเชื่อมั่นในการขยายผลให้เป็นต้นแบบและรูปแบบโครงสร้าง เพื่อไปดำเนินการต่อในพื้นที่อื่นๆ

          ผลจากการศึกษาประสิทธิภาพของเขื่อนสลายกำลังคลื่นในช่วงเวลา 5 ปี หลังการติดตั้งพบว่าขุนสมุทรจีน 49A2

 สามารถลดการกัดเซาะชายฝั่งทะเลบริเวณบ้านขุนสมุทรจีนได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีการสะสมตัวของตะกอนเพิ่มมากขึ้น ซึ่งมีผลทำให้ความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศชายฝั่งทะเลมีเพิ่มมากขึ้น ทำให้เศรษฐกิจชุมชนและรายได้ของชาวประมงพื้นบ้านดีขึ้น