“ไพรบึงวิทยา” ร.ร.นำเทรนด์ใหม่การศึกษาไทย ลดบทบาทครู หนุนเด็กออกแบบบทเรียนด้วยตัวเอง

เมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2561 ที่ผ่านมา สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ร่วมกับ บมจ.กสิกรไทย และ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ จัดกิจกรรมเยี่ยมชมงาน ณ โรงเรียนไพรบึงวิทยาคม ต.ไพรบึง อ.ไพรบึง จ.ศรีสะเกษ เพื่อร่วมเรียนรู้โครงการ “เพาะพันธุ์ปัญญา” โมเดลการศึกษาที่สร้างเด็กนักเรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ผ่านการทำโครงงานฐานวิจัยภายใต้ชื่อ “SEEEM Project”

รศ.ดร.สุธีระ ประเสริฐสรรพ์ หัวหน้าโครงการวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญา ขยายความว่า “SEEEM” คือการนำแนวคิดแบบสะเต็มศึกษา (STEM) แนวทางการศึกษาที่เน้นการนำความรู้ไปแก้ปัญหาในชีวิตจริงด้วยความรู้ทางวิทยาศาสตร์ (Science) เทคโนโลยี (Technology) วิศวกรรมศาสตร์ (Engineering) และ คณิตศาสตร์ (Mathematics) มาบวกรวมกับเข้ากับหลักปรัชาญาเศรษฐกิจพอเพียง “SEEEM” เป็นการทำโครงงานฐานวิจัยเพื่อเข้าไปอยู่ในสิ่งต่างๆที่เป็นระบบของธรรมชาติ โดยมีหลักการ 3 ประการ ได้แก่

  1. ความสมดุลมวลสารและพลังงาน
  2. มองพื้นที่ให้เป็นระบบ เห็นความสมดุลของมวลสารที่ไหลเวียนในระบบที่เกิดจากการผลิต บริโภค และย่อยสลาย
  3. เปลี่ยนมวลสารให้มีมูลค่า

โดยสาเหตุที่ต้องเป็นแนวคิดแบบ SEEEM ก็เพราะ STEM ยังคงเป็นการสอนเพียงด้านเดียว คือการใช้ประโยชน์จากธรรมชาติเพื่อเศรษฐกิจ ซึ่งยังไม่ได้สร้างความยั่งยืนให้เกิดขึ้นในกระบวนการ เกิดปัญหาความเหลื่อมล้ำด้านการศึกษาระหว่างชนบทกับเมือง ด้วยเหตุนี้จึงนำแนวคิดเป็น SEEEM มาใช้ในการเรียนรู้ของเด็กๆ

ด้าน นายณัฐกร โต๊ะสิงห์ นักวิจัยจากคณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ ม.ราชภัฏศรีสะเกษ 1 ในพี่เลี้ยงที่เข้าไปร่วมกระบวนการการทำงานกับโรงเรียนในพื้นที่กล่าวว่า ศูนย์พี่เลี้ยงโครงการเพาะพันธุ์ปัญญามหาวิทยาลัยราชภัฎศรีสะเกษได้ดำเนินการเชิงกลไกที่สำคัญในการร่วมขับเคลื่อนโรงเรียนต้นแบบไพรบึงวิทยาคมให้มีการพัฒนาต่อเนื่องโดยร่วมสร้างบทเรียนแห่งการเรียนรู้ โดยในปีนี้ (2561) ได้ดำเนินการมาจนถึงระยะที่ 3 แล้ว แนวทางการทำงานของพี่เลี้ยงคือการพัฒนาครูแกนนำ เพื่อถ่ายทอดทักษะการมี “ความคิดเชิงระบบ” ไปสู่เด็ก สร้างบทเรียนที่นักเรียนมีส่วนร่วมออกแบบด้วยตัวของพวกเขา

ทั้งนี้ นายศึก ลูกอินทร์ ผู้อำนวยการโรงเรียนไพรบึงวิทยาคม กล่าวเสริมว่า ไพรบึงฯ ถือเป็นโรงเรียนหนึ่งที่กระบวนการเพาะพันธุ์ปัญญามีความเข้มแข็ง  เพราะมีการทำงานเป็นทีมของหลายส่วน ไม่ว่าจะเป็นครูแกนนำในโรงเรียนที่มาจากหลากหลายสาระวิชา การสนับสนุนจากผู้ปกครอง กรรมการสถานศึกษา รวมทั้งชุมชนที่สนับสนุนการมีแหล่งเรียนรู้นอกห้องเรียนของนักเรียน ปัจจุบัน ไพรบึงวิทยาคมบรรจุวิธีการสอนแบบเพาะพันธุ์ปัญญาลงในหลักสูตร รวมทั้งยังสร้างนักเรียนรุ่นพี่เพาะพันธุ์ปัญญาที่จะคอยมาเป็นผู้ช่วยครูในการดูแลให้คำปรึกษารุ่นน้องคู่ขนานกับการทำงานของตัวเอง ตลอดจนคอยหนุนเสริมโรงเรียนเครือข่ายในแถบอีสานใต้โรงเรียนอื่นที่เพิ่งเข้าร่วมโครงการให้ดำเนินการโครงการเพาะพันธุ์ปัญญาไปถึงเป้าหมายสำคัญ คือการสร้างเด็กให้มีทักษะการคิดวิเคราะห์สอดรับโลกการเรียนรู้ศตวรรษที่ 21

 

โครงการ “เพาะพันธุ์ปัญญา” ปลูกฝังวิธีคิดเชิงระบบ สร้างนักเรียนคิดเป็น-กล้าแสดงออก จุดสำคัญของโครงการเพาะพันธ์ุ...

Posted by สกว. on Monday, March 26, 2018

งานสื่อสารสังคม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ชั้น 14 อาคารเอส เอ็ม ทาวเวอร์ 979/17-21 ถนนพหลโยธิน แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400