“นววิถีวิทยา New Turns in The Humanities” วิธีแสวงหาความรู้แบบใหม่ในวงการวิจัยมนุษยศาสตร์

เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2560 ที่ผ่านมา ชุดโครงการเวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ร่วมกับ ภาควิชาวรรณคดีเปรียบเทียบคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดงานประชุมวิชาการ “นววิถีวิทยา New Turns in The Humanities” ณ อาคารมหาจักรีสิรินธร คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยมี รศ.ดร.กิ่งกาญจน์ เทพกาญจนา คณบดีคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นประธานในการเปิดงาน

ผศ.ดร.ศิริพร ศรีวรกานต์ หัวหน้าภาควิชาวรรณคดีเปรียบเทียบ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวรายงานถึงวัตถุประสงค์ของการจัดงานครั้งนี้ว่า เป็นผลผลิตจากโครงการวิจัย “วิธีวิทยาร่วมสมัยในการศึกษาวรรณกรรม” ที่มี รศ.ดร.สุรเดช โชติอุดมพันธุ์ เป็นหัวหน้าโครงการ ภายใต้โครงการเวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย ทั้งนี้วรรณคดีเปรียบเทียบ เป็นสหสาขาวิชาการที่ทำการศึกษาเปรียบเทียบวรรณคดีที่มาจากภาษา วัฒนธรรม หรือกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ศาสตร์วรรณคดีเปรียบเทียบยังรวมไปถึงการศึกษาเปรียบเทียบวรรรคดีแบบข้ามศิลป์และข้ามศาสตร์ ซึ่งการศึกษาแบบข้ามศิลป์นั้นเป็นการวิเคราะห์วรรณคดีในรูปแบบศิลปะที่ต่างกัน อาทิ ภาพยนตร์ ละคร งานจิตรกรรม ส่วนการศึกษาแบบข้ามศาสตร์เป็นการศึกษาวรรณคดีโดยอาศัยองค์ความรู้จากศาสตร์อื่นๆ ด้วยเหตุนี้วรรณคดีเปรียบเทียบจึงเน้นการสลายพรมแดนของโลกศิลปะสาขาวรรณศิลป์ แต่ก็ไม่ละเลยความแตกต่างทางเชื้อชาติและวัฒนธรรม โดยมองโลกด้วยมิติของความแตกต่างอันเป็นลักษณะเฉพาะของแต่ละสังคม ขณะเดียวกันก็มุ่งหลอมรวมเพื่อความเป็นหนึ่งเดียวในความเป็นสากลของมนุษยชาติ

โครงการวิจัยนี้ทำให้เราเห็นความเป็นสหวิทยาการของการศึกษาวรรณคดีได้ชัดเจนยิ่งขึ้น นับเป็นความพยายามครั้งสำคัญที่จะแสวงหาความรู้ ทำความเข้าใจ การก่อตัวของกลุ่มนักวิจารณ์ที่ได้สร้างสรรค์มุมมองและทฤษฎีใหม่ๆ ในการพิจารณาวรรณกรรมในช่วง 30 ปีที่ผ่านมา ผ่านการศึกษา 9 นววิถี วิธีวิทยา ได้แก่

  1. มองวรรณกรรมผ่านพื้นที่
  2. นิเวศวิจารณ์
  3. หลังมนุษยนิยม
  4. การจ้องมองในภาพยนตร์
  5. วรณณกรรมดิจิทัล
  6. ความทรงจำวัฒนธรรม
  7. การแปลและวรรณกรรมวิจารณ์
  8. ผัสสศึกษาและผัสสวิจารณ์ และ
  9. หัวเลี้ยวสู่ทฤษฎีผัสสมรมณ์

ด้าน รศ.ดร.กิ่งกาญจน์ คณบดีคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า การนำเสนอเรื่องราว วิกฤตการณ์ปัญหา ปมความขัดแย้งในโลกร่วมสมัย ที่ได้รับความสนใจก่อนหน้านี้ทำให้วรรณกรรมศึกษามีความเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ในด้านหนึ่ง ความซับซ้อนของเหตุการณ์ทำให้เนื้อหาในวรรณกรรมมีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงไปในแง่มุมใหม่ๆซึ่งเป็นการบูรณาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เข้าด้วยกัน การนำเสนอผลงานในวันนี้ เป็นความพยายามในการที่จะเผยแพร่วิธีวิทยาร่วมสมัยให้แวดวงวิชาการได้ศึกษารับรู้ร่วมกัน ซึ่งจะเป็นการกระตุ้นให้นักวิจัยได้แสวงหาทำความเข้าใจในองค์ความรู้ ทฤษฎีใหม่ๆ


งานสื่อสารสังคม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ชั้น 14 อาคารเอส เอ็ม ทาวเวอร์ 979/17-21 ถนนพหลโยธิน แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400