สกว. จัดงานสัมมนาเพื่อขับเคลื่อนไปสู่ฮับการขนส่งทางอากาศในภูมิภาค

เมื่อวันอังคารที่ 24 ตุลาคม 2560 สำนักประสานงานชุดโครงการอุตสาหกรรมการบินและโลจิสติกส์ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) จัดงานสัมมนา “แนวทางการขับเคลื่อนสู่การเป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้าทางอากาศ (Air Cargo) ในระดับภูมิภาค” ณ ห้องประชุม Function 1&2 โรงแรม วี ราชเทวี กรุงเทพฯ

โดยมีเป้าหมายเพื่อรับทราบสถานภาพด้านการขนส่งสินค้าทางอากาศ รวมถึงสร้างเครือข่ายผู้ประกอบการและนักวิจัยผู้มีความเชี่ยวชาญ เพื่อเป็นข้อมูลในการพัฒนาโจทย์วิจัยด้านการขนส่งสินค้าทางอากาศต่อไป โดยได้รับความอนุเคราะห์จากผู้ทรงคุณวุฒิเข้าร่วมบรรยาย 5 ท่าน ได้แก่

  1. คุณคฑา วีณิน ผู้อำนวยการส่วนแผนงานขนส่งสินค้าทางอากาศ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)
  2. คุณสนิฎา มานะกิจภิญโญ รองประธานกรรมการ ด้านจัดการสินค้าและขนส่ง บริษัท ลาซาด้า เอ็กเพลส จำกัด (ประเทศไทย)
  3. คุณชัยยงค์ เทียนวุฒิชัย นายกสมาคมตัวแทนขนส่งสินค้าทางอากาศไทย (TAFA)
  4. คุณเกตติวิทย์ สิทธิสุนทรวงศ์ นายกสมาคมผู้รับจัดการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ (TIFFA)
  5. คุณวัลภา สถิรชวาล ประธานสมาพันธ์โลจิสติกส์ไทย

ความสำคัญของการขนส่งสินค้าทางอากาศ

การขนส่งสินค้าทางอากาศเป็นการขนส่งสินค้าที่มีปริมาณน้อยแต่มูลค่ามาก (Low Volume, High Value) จึงจำเป็นต้องมีกระบวนการดำเนินงาน และมาตรฐานที่สูงกว่าการขนส่งรูปแบบอื่นๆ อันเห็นได้จากสัดส่วนปริมาณการขนส่งสินค้าทางอากาศทั่วโลกซึ่งมีเพียง ร้อยละ 1 ของรูปแบบการขนส่งสินค้าอื่นๆ (ACI,2017) แต่สร้างรายได้มากถึงร้อยละ 36 คิดเป็นมูลค่าราว 5.6 ล้านล้านดอลล่าร์สหรัฐ (IATA, 2016) ทั้งยังเป็นอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจของประเทศ ส่งผลต่อเนื่องไปยังอุตสาหกรรมอื่นๆ ซึ่งมีความอ่อนไหวต่อเงื่อนเวลา (Time Sensitivity) ได้แก่ อุตสาหกรรมอาหารและยา อุตสาหกรรมพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์
(E-Commerce) เป็นต้น

แนวโน้มการเติบโตของอุตสาหกรรมการขนส่งสินค้าทางอากาศ

อุตสาหกรรมการขนส่งสินค้าทางอากาศมีแนวโน้มการเติบโตในอีก 20 ปีข้างหน้าสูงเป็น 2 เท่าของอัตราการเติบโตในปัจจุบัน หรือประมาณร้อยละ 4.2 ในช่วงปี 2015 – 2035 จากร้อยละ 2.0 ต่อปี ในช่วงปี 2005 – 2015 หรือช่วงฟื้นตัวหลังวิกฤตเศรษฐกิจในปี 2008 (Boeing, 2016)

ทั้งนี้ หากพิจารณาอัตราการเติบโตตามภูมิภาคจะพบว่าภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกมีอัตราการเติบโตสูงสุดร้อยละ 5.4 ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วโลกซึ่งมีอัตราการเติบโตร้อยละ 4.4 ต่อปี จากปี 2015 – 2016 (Boeing, 2016) และครองส่วนแบ่งตลาดโลกสูงสุดร้อยละ 37 โดยมีปริมาณการขนส่งสินค้าทางอากาศ 43.4 ล้านเมตริกตันในปี 2015 โดยท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ของประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 22ของ 30 อันดับท่าอากาศยานที่มีการขนส่งสินค้าทางอากาศสูงสุดทั่วโลก โดยมีปริมาณการขนส่งสินค้าทางอากาศ 1.23 ล้านเมตริกตัน และหากพิจารณาเฉพาะในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พบว่า ประเทศไทยอยู่ในอันดับ 2 รองจากสิงคโปร์ ซึ่งมีปริมาณการขนส่งสินค้าทางอากาศ 1.88 ล้านเมตริกตันต่อปี (ACI, 2016) ซึ่งแสดงให้เห็นถึงโอกาสและศักยภาพของประเทศไทยในการเป็นศูนย์กลางการขนส่งในระดับภูมิภาคในอนาคต

แนวทางการขับเคลื่อนสู่การเป็นศูนย์กลางการขนส่งสินค้าทางอากาศ (Air Cargo) ในระดับภูมิภาค

เมื่อพิจารณาถึงความต้องการในการขนส่งสินค้าทางอากาศของประเทศไทย พบว่ายังมีสัดส่วนการขนส่งสินค้าทางอากาศที่ต่ำเพียง ร้อยละ 0.02 ของรูปแบบการขนส่งสินค้าภายในประเทศ และร้อยละ 0.30 ของรูปแบบการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศในปี2013 (กระทรวงการคลัง, 2556) ประกอบกับการส่งออกของประเทศไทยส่วนใหญ่ หรือร้อยละ 71.1 อยู่นอกอาเซียน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงโอกาสในการขยายส่วนแบ่งการขนส่งสินค้าทางอากาศ โดยสมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) คาดการณ์ว่า หากสามารถเพิ่มแผนงานขนส่งทางอากาศ (Air cargo connectivity) เพียงร้อยละ 1 จะสามารถเพิ่มรายได้จากการขนส่งสินค้าของประเทศได้มากถึงร้อยละ 6.3 (IATA, 2016)

อย่างไรก็ตาม การส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมการบินและโลจิสติกส์ จำเป็นต้องอาศัยกลไกการพัฒนาในหลายมิติและมุ่งเน้นการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพ อันได้แก่ การประยุกต์ใช้คลังข้อมูลระบบ Cloud อินเตอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (IOT) Big Data เอกสารอิเลคทรอนิกส์ (e-Waybill) และ ระบบการสื่อสารแลกเปลี่ยนข้อมูล (Cargo-XML) เป็นต้น การสัมมนาในวันนี้ จะทำให้ทราบถึงปัญหาและอุปสรรคฺที่จะนำไปสู่การกำหนดประเด็นวิจัยในการสนับสนุนทุนวิจัยของชุดโครงการอุตสาหกรรมการบินและโลจิสติกส์ ซึ่งเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมเป้าหมายของรัฐบาล เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมการขนส่งสินค้าทางอากาศของประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางในระดับภูมิภาคต่อไป


ฝ่ายอุตสาหกรรม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ชั้น 20 อาคารเอส เอ็ม ทาวเวอร์ 979/17-21 ถนนพหลโยธิน แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400