เอกสารงานสัมมนา "วิจัยพลังงานสู่การใช้งานจริงอย่างยั่งยืนปีที่ 4"

คำนำ

การให้บริการไฟฟ้าหรือสาธารณูปโภคไฟฟ้าในแบบที่คุ้นเคยในปัจจุบัน เป็นรูปแบบที่ใช้งานกันอย่างยาวนานนับตั้งแต่ Thomas Edison ผู้ประดิษฐ์หลอดไฟฟ้าได้พัฒนาโรงไฟฟ้ามาจ่ายไฟฟ้าให้แก่หลอดไฟฟ้า เพื่อให้แสงสว่างแก่ลูกค้าราว 500 รายเป็นครั้งแรก ณ เมืองแมนฮัตตัน รัฐนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา ในปี ค.ศ. 1882 โดยโรงไฟฟ้าผลิตกระแสไฟฟ้าส่งไปยังผู้ใช้ไฟฟ้า ด้วยสายไฟฟ้าที่พาดไปตามเสาไฟฟ้าจนถึงที่พักอาศัย เพื่อต่อใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้า โดยผู้ใช้ไฟฟ้าจ่ายค่าไฟฟ้าให้กับการไฟฟ้าเป็นรายเดือน ตามอัตราค่าไฟฟ้าที่การไฟฟ้ากำหนดโดยไม่สามารถต่อรองได้ ในขณะเดียวกัน หลายอย่างได้เปลี่ยนพลิกโฉมและสะดวกต่อการใช้งานมากขึ้น อาทิ โทรเลข โทรศัพท์ การส่งจดหมาย การส่งจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ แต่ท้ายที่สุด การเปลี่ยนแปลงการให้บริการไฟฟ้าแบบเดิมๆ เป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลบเลี่ยงได้ในยุคที่เทคโนโลยีมีบทบาทและความสำคัญต่อการพัฒนาประเทศ

“เทคโนโลยีพลิกโฉม (Disruptive Technology)” หรือเทคโนโลยีคลื่นลูกใหม่ และหากเกี่ยวข้องกับพลังงานไฟฟ้าที่มีต้นทุนต่ำกว่า มีประสิทธิภาพสูงกวา่ และใช้งานได้สะดวกสบายกว่า เทคโนโลยีแบบเดิมๆ ไม่ว่าจะเป็น ไฟฟ้าจาก Solar Farms / Solar Rooftops / Wind Farms, รถยนต์ไฟฟ้า (EV), แบตเตอรี่ รวมทั้ง Smart Devices ทั้งหลายที่ช่วยประหยัดไฟฟ้าทั้งในโรงงาน อาคาร หรือบ้านพักอาศัย ซึ่งเมื่อบูรณาการเข้ากับเทคโนโลยีพลิกโฉมในระบบสื่อสารโทรคมนาคม เช่น Internet of Things, Big Data และ Data Analytics และระบบธุรกรรมการเงินแบบดิจิทัลในยุค 4.0 เช่น BlockChain และ Cryptocurrency แล้ว รูปแบบการให้บริการไฟฟ้าแบบเดิมๆ ที่ผูกขาดโดยภาครัฐมาอย่างยาวนาน จะเปลี่ยนพลิกโฉมเป็น รูปแบบธุรกรรมเชิงธุรกิจในตลาดไฟฟ้าเสรี (Democratized Electricity Market) ซึ่งไม่ได้มีเฉพาะผู้ประกอบการไฟฟ้ารายใหญ่เท่านั้น แต่จะมีผู้ประกอบการรายย่อยจำนวนมาก เข้าสู่ธุรกิจผลิตและซื้อขายไฟฟ้ากันในแบบเรียลไทม์ รวมทั้งปรากฏผู้เล่นรายใหม่ๆ เช่น ผู้จัดหาไฟฟ้าที่คุ้มค่าที่สุดให้กับลูกค้า หรือที่เรียกกันว่า Solution Service Providers โดยที่ตนเองอาจไม่มีโรงผลิตไฟฟ้าเลยก็ได้

โครงการร่วมสนับสนุนทุนวิจัยและพัฒนา กฟผ.-สกว. ซึ่งได้ดำเนินการสนับสนุนโครงการที่เกี่ยวข้องกับการผลิต การส่ง และการใช้พลังงานไฟฟ้า ตลอดจนการวิจัยเชิงนโยบายที่เกี่ยวข้องทางด้านพลังงาน สังคม และสิ่งแวดล้อมมากว่า 6 ปี ได้เล็งเห็นความสำคัญในเรื่องนี้และตระหนักเป็นอย่างยิ่งว่า สังคมทุกภาคส่วนของประเทศไทยควรได้รับรู้ถึงแนวโน้มดังกล่าว และควรต้องมีการหารือเพื่อกำหนดทิศทางและรูปแบบในการดำเนินการพัฒนางานวิจัยด้านพลังงานไฟฟ้า เพื่อให้สามารถนำไปใช้รับมือได้ทันต่อการพลิกโฉมไฟฟ้าไทยในอนาคตอันใกล้นี้ ดังนั้น การสัมมนา “วิจัยพลังงานสู่การใช้งานจริงอย่างยั่งยืน ปีที่ 4” นี้ นอกจากจะเผยแพร่ข้อมูลจากงานวิจัยสู่สาธารณชนแล้ว ผู้เข้าร่วมสัมมนาจะได้รับข้อมูลที่เป็นประโยชน์จากการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ภายใต้ธีม “การพลิกโฉมไฟฟ้า้ไทย (Thailand Electric Utility System Disruption)” จากผู้แทนหน่วยงานด้านพลังงานทั้งภาครัฐและภาคเอกชนที่มีบทบาทสำคัญในการประกอบกิจการพลังงานไฟฟ้า้ของไทยมาร่วมพูดคุยหารือร่วมกัน

ในการนี้ สกว. ขอขอบคุณ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ในฐานะภาคีร่วมสนับสนุนงานวิจัยด้านพลังงานที่เห็นความสำคัญและประโยชน์ของการจัดงานสัมมนาครั้งนี้ และขอขอบคุณ รองศาสตราจารย์ ดร.ศุภชาติ จงไพบูลย์พัฒนะ (อดีตอาจารย์ประจำสถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร) ผู้ประสานงานชุดโครงการร่วมฯ และคณะ ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างดีเยี่ยมมาตลอดตั้งแต่เริ่มโครงการ สกว. หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสารประกอบการประชุมฉบับนี้ จะเป็นประโยชน์สำหรับการพัฒนางานวิจัยและเป็นพื้นฐานสำหรับการเตรียมความพร้อมเพื่อให้การพลิกโฉมไฟฟ้าของประเทศเป็นไปอย่างมั่นคง ยั่งยืน และเป็นธรรมต่อสังคมทุกภาคส่วน

ศาสตราจารย์ นายแพทย์สุทธิพันธ์ จิตพิมลมาศ
ผู้อำนวยการ
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)


➥ เอกสารประกอบการสัมมนาสามารถดาวน์โหลดได้จากเอกสารแนบ (Attachments) ด้านล่างนี้

Attachments:
FileDescriptionDownloads
เอกสารประกอบการสัมมนา “วิจัยพลังงานสู่การใช้งานจริงอย่างยั่งยืนปีที่ 4”261