สกว. จัดถกยุทธศาสตร์การวิจัยกระจายอำนาจในอนาคต

ศูนย์ สปวท. ภายใต้การสนับสนุนของ สกว. จัดประชุมระดมความเห็นกำหนดยุทธศาสตร์การวิจัยกระจายอำนาจในอนาคต กำหนดทิศทางการวิจัยใหม่ ส่งเสริมและสนับสนุนภารกิจ “การปกครองท้องถิ่น” ให้สอดคล้องกับปัญหาสถานการณ์ปัจจุบัน

เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2561 ที่โรงแรม เดอะ สุโกศล กรุงเทพ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) จัดการประชุมสัมมนาสังเคราะห์องค์ความรู้จากงานวิจัย และการระดมยุทธศาสตร์การวิจัยด้านการกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่น ภายใต้หัวข้อ “บริบทใหม่ องค์ความรู้ใหม่ กับยุทธศาสตร์การวิจัยเพื่อการกระจายอำนาจในอนาคต” โดยมี รศ.ดร.เรณู สุขารมณ์ ผู้อำนวยการฝ่ายชุมชนและสังคม สกว. ผศ.ดร.วสันต์ เหลืองประภัสร์ ผู้ประสานงานศูนย์ส่งเสริมและประสานงานการวิจัยเพื่อการปกครองตนเองของท้องถิ่น (สปวท.) คุณธนา ยันตรโกวิท ที่ปรึกษากรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น นักวิจัย นักวิชาการ ข้าราชการกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น เข้าร่วมการประชุม

โอกาสนี้ รศ.ดร.เรณู สุขารมณ์ ผู้อำนวยการฝ่ายชุมชนและสังคม สกว. กล่าวว่า ปัจจุบันโลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างประชากร ยุค Disruptive Technology ที่พบอัตราการเกิด และ การตายที่ลดลง เด็กและคนในสังคม มีคุณภาพ และ บริบทต่างไปจากเดิม ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดองค์ความรู้ นวัตกรรม ในการแก้ไขปัญหา และ พัฒนาสังคม สกว.ในฐานะหน่วยงานหลัก ที่มีภารกิจในการบริหารจัดการทุนวิจัยของประเทศในทุกมิติ ตระหนักถึงความสำคัญ จึงได้ส่งเสริมสนับสนุนภารกิจด้านกระจายอำนาจของประเทศ ด้วยการสนับสนุนให้ ศูนย์ สปวท.ดำเนินงานส่งเสริมสนับสนุนโครงการวิจัย ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่นอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 12 ปี ปรากฏผลงานวิจัยเป็นจำนวนมาก อาทิ โครงการวิจัยเรื่อง “การศึกษาและจัดทำแผนพัฒนาการใช้ประโยชน์ที่ดินภายใต้แผนพัฒนาของเทศบาลตำบลเวียง โดยกระบวนการมีส่วนร่วมกับทุกภาคส่วน เพื่อเป็นการแก้ปัญหาการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่เมืองชายแดน” โดย คุณสุดารัตน์ อุทธารัตน์ โครงการวิจัยเรื่อง “การสร้างความร่วมมือในการบริหารจัดการท้องถิ่น: สำรวจแนวปฏิบัติ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ” โดย ดร.ปิยะพงษ์ บุษบงก์ และโครงการวิจัยเรื่อง “ความสัมพันธ์ระหว่างขนาดและอันดับหนี้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น : นัยสำหรับการปรับปรุงหลักเกณฑ์การกู้เงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” โดย ดร.ฐิติเทพ สิทธิยศ เป็นต้น

ด้าน ผศ.ดร.วสันต์ เหลืองประภัสร์ กล่าวถึงจุดมุ่งหมายของงานวิจัยในโครงการ ว่า เป็นการพัฒนาและสนับสนุนการวิจัยและการสร้างนวัตกรรมที่ตอบสนองความต้องการในการแก้ปัญหาและพัฒนาพื้นที่ ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ตลอดจนพัฒนาระบบจัดการงานวิจัย ของมหาวิทยาลัยในพื้นที่ ตั้งแต่ต้นทาง กลางทาง และปลายทาง แบ่งออกเป็น 6 ประเด็นหลัก ประกอบด้วย

  1. การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อยกระดับศักยภาพด้านการบริหารจัดการท้องถิ่น เช่น การจัดเก็บภาษี, สารสนเทศการบริหารงานคลัง การจัดทำและประสานแผนการพัฒนา
  2. การวิจัยถอดบทเรียนที่เป็นเลิศหรือสร้างตัวแบบใหม่ในการบริหารจัดการท้องถิ่น ซึ่งเป็นการถอดบทเรียน เพื่อหาแนวทาง กลไก และการปฏิบัติ
  3. การวิจัยเพื่อการพัฒนาศักยภาพในการจัดทำบริการสาธารณะเฉพาะด้าน เช่น การจัดการขยะ ภัยพิบัติ การศึกษา สิงแวดล้อม และ การท่องเที่ยวชุมชน
  4. การวิจัยเพื่อส่งเสริมประชาธิปไตยในระดับท้องถิ่น
  5. การวิจัยเชิงสถาบันเพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย อาทิ การปรับปรุงกฎหมาย ระเบียบ คำสั่ง, ระบบการตรวจสอบและการกำกับดูแล โครงสร้างภาษีและ รายได้
  6. การวิจัยและสำรวจและสร้างองค์ความรู้

ซึ่งในข้อสุดท้ายนี้ ผศ.ดร.วสันต์ มองว่า เป็นปัจจัยสำคัญของการทำวิจัยเชิงพื้นที่ เพราะการพัฒนาเชิงพื้นที่นั้น พื้นที่จะต้องรู้จัก และ เข้าใจตัวเองก่อน

โดยทั้ง 6 ข้อ จะทำให้เกิดความรู้ และ องค์ความรู้ใหม่ เพราะแนวคิดการพัฒนาในแบบเดิม ที่มุ่งเน้นแต่เพียงการออกแบบโครงสร้างทางรัฐศาสตร์ กำหนดกฎหมาย หรือการพิจารณาเฉพาะด้านไม่เพียงพอต่อการทำความเข้าใจ การแก้ไขปัญหา หรือการต่อยอด สร้างนวัตกรรมใหม่ในโลกปัจจุบัน

อย่างไรก็ดี งานเดียวกันนี้ มีการเสวนาหัวข้อ “บริบทใหม่ องค์ความรู้ใหม่ กับยุทธศาสตร์การวิจัยเพื่อการกระจายอำนาจในอนาคต” ร่วมอภิปรายโดย ผศ.ดร.อรทัย ก๊กผล รองเลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า คุณธนา ยันตรโกวิท รองอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ศ.ดร.สกนธ์ วรัญญูวัฒนา ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจากระทรวงพาณิชย์ คุณวิฑูร เอี่ยมโอภาส ผู้อำนวยการส่วนนโยบายและแผนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น คุณพงษ์ศักดิ์ ยิ่งชนม์เจริญ นายกเทศบาลนครยะลา เพื่อขยายพื้นที่การสนทนาไปสู่หน่วยงานที่สามารถนาผลผลิตจากงานวิจัยด้านการปกครองท้องถิ่นไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่อนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลต่อไป


งานสื่อสารสังคม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ชั้น 14 อาคารเอส เอ็ม ทาวเวอร์ 979/17-21 ถนนพหลโยธิน แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400