งานวิจัยพื้นที่เขายายดา “รุดหน้า” สกว. - เอสซีจี หนุนชาวบ้านแก้ไขปัญหาในพื้นที่ด้วยตนเอง

เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม ที่ผ่านมา สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) โดยฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น จัดการประชุม นำเสนอความก้าวหน้าการดำเนินโครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่นในพื้นที่เขายายดา จ.ระยอง ตามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือระหว่าง บริษัท เอสซีจี เคมิคอลล์ จำกัด กับ สกว. ณ ห้องประชุม 1 ชั้น 14 สกว.

โอกาสนี้ ผศ.ดร.บัญชร แก้วส่อง รองผู้อำนวยการด้านชุมชน ท้องถิ่น พื้นที่ สกว. ประธานในการประชุมกล่าวว่า หมุดหมายของการดำเนินงานครั้งนี้ต้องการให้คนในชุมชนยืนได้ด้วยตนเองโดยใช้พื้นที่ “เขายายดา” เป็นตัวตั้ง โดยหาแนวทางรักษาทรัพยากรทั้ง ดิน น้ำ สัตว์ ป่าที่อยู่ในนิเวศเดียวกัน ซึ่งท้ายที่สุดสิ่งที่ได้ประการหนึ่งคือ รูปแบบการจัดการป่า โดยมีคนในชุมชนเป็นผู้จัดการที่เป็น “นวัตกรรมการจัดการเขายายดา” ทั้งในส่วนของการจัดการ ดิน น้ำ ชีวิต คน ภายใต้การสนับสนุนของหน่วยงานภาครัฐ และเอกชน เพื่อการฟื้นฟูในระยะยาว ซึ่งสอดคล้องกับที่พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีสนับสนุนนโยบาย “การพัฒนาที่ยั่งยืน” ที่จะไม่ทิ้งใครไว้เบื้องหลัง มุ่งสร้างความรู้สำหรับการพัฒนาประเทศในระยะยาว ตอนนี้ถึงเวลาที่ชุมชนต้องลุกขึ้นมาพัฒนาตัวเอง สร้างทิศทางการพัฒนาประเทศรูปแบบใหม่

ต่อมา นายชิษนุวัฒน์ มณีศรีขำ ผู้ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจังหวัดสมุทรสงคราม และทีมนักวิจัยชาวบ้าน ได้นำเสนอกระบวนการทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น และการหนุนเสริมชาวบ้านทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในพื้นที่เขายายดา ภายใต้ “โครงการแนวทางการใช้งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นเป็นฐานในการฟื้นฟูชีวิตคนและสิ่งแวดล้อมรอบ เขายายดา อ.เมือง จ.ระยอง” พร้อมนำเสนอความก้าวหน้าผลการดำเนินโครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่น และบทเรียนสำคัญจากการดำเนินโครงการวิจัย ก้าวต่อไปของการทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น เพื่อฟื้นฟูชีวิตคนและสิ่งแวดล้อมรอบเขายายดา โดยมี ผศ.ดร.ชูพักตร์ สุทธิสา ผู้อำนวยการฝ่าย ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น สกว. พร้อมด้วย ดร.พงษ์ศักดิ์ ชุติวิทวัสกุล ที่ปรึกษา บริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด และนายนพดล จันทร์เรือง ผู้จัดการกิจการเพื่อสังคม บริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด ร่วมให้มุมมอง ข้อเสนอแนะต่อการดำเนินงานภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือระหว่างองค์กร และในช่วงท้ายของการประชุมมีการร่วมกันอภิปรายพร้อมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น เพื่อหาข้อสรุปถึงทิศทางต่อการดำเนินงานโครงการวิจัยดังกล่าวในอนาคต

ทั้งนี้โครงการวิจัยดังกล่าว มีขึ้นโดยใช้งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น (CBR: Community-Based Research) เป็นเครื่องมือในการดำเนินงาน เพื่อให้ชุมชนสามารถพัฒนาจัดการปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม และมิติอื่นๆ ในท้องถิ่นได้อย่างเข้มแข็งและยั่งยืนในพื้นที่เขายายดา จ.ระยอง พี่เลี้ยงและทีมวิจัยได้ทำการศึกษาวิเคราะห์ภาพรวมของพื้นที่เขายายดาผ่านเครื่องมือแผนที่ศักยภาพทางสังคม (SM: Social Mapping) รวมทั้งพัฒนาให้เกิดโครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่นที่มีคุณภาพ จากฐานทุนเดิมของชุมชนสู่การขยายผลในวงกว้าง และมีเป้าหมายที่จะหนุนเสริมและพัฒนาศักยภาพบุคลากร ของบริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด ให้มีแนวคิดหลักการและทักษะความสามารถในบทบาทของ “พี่เลี้ยง” หนุนเสริมชาวบ้านทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นและถอดประสบการณ์ชาวบ้านในการทำวิจัยเพื่อสื่อสารสู่สังคม โดยเริ่มต้นดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2555 จนถึงปัจจุบัน


งานสื่อสารสังคม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ชั้น 14 อาคารเอส เอ็ม ทาวเวอร์ 979/17-21 ถนนพหลโยธิน แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400