แพทย์ชี้พันธุกรรมเกี่ยวข้อง ‘ใหลตาย’ แนะคนในครอบครัวตรวจหาความเสี่ยง

นักวิจัย สกว. แพทย์จุฬาฯ แนะนำคนในครอบครัวตรวจพันธุกรรมหาความเสี่ยงของโรค หากมีบุคคลในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคทางพันธุกรรม อาจได้แนวทางการดูแลและป้องกันก่อนที่จะเป็นโรคนั้นๆ ระบุ “ใหลตาย” เป็นหนึ่งในกลุ่มโรคที่การส่งสัญญาณไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ ส่งผลให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งมีสาเหตุจากพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมร่วมกัน

ศ. นพ.วรศักดิ์ โชติเลอศักดิ์ เมธีวิจัยอาวุโส สกว. คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า ปัจจุบันวงการแพทย์ทราบสาเหตุของผู้ที่เสียชีวิตด้วย Sudden Unexpected Death Syndrome (SUDS) หรือ ภาวะเสียชีวิตกะทันหันโดยไม่มีสัญญาณเตือนมาก่อน จำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ โดยอาจเกิดจาก หลอดเลือดหัวใจอุดตันเฉียบพลัน หรือ การส่งสัญญาณไฟฟ้าหัวใจผิดปกติฉับพลันทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ ไม่สามารถบีบเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้เพียงพอ ทำให้เสียชีวิตกะทันหัน

สำหรับ “ใหลตาย” ที่เป็นฆาตกรเงียบที่ทำให้คนเสียชีวิตอย่างปัจจุบันทันด่วนขณะนอนหลับ โดยไม่อาจระบุสาเหตุแห่งความตายได้นั้น ในทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์พบว่าคนที่ใหลตายส่วนมากมีโรคที่เกี่ยวข้องกับหัวใจ ซึ่ง ศ. นพ.วรศักดิ์ ระบุว่า ใหลตายเป็นหนึ่งในกลุ่มโรคที่เกิดจากการส่งสัญญาณไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ ส่งผลให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งมีสาเหตุจากพันธุกรรม และปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ความเครียด พักผ่อนไม่เพียงพอ อาหารที่ทำให้เกลือแร่ในเลือดผิดปกติ เช่น โพแทสเซียมสูงหรือต่ำเกินไป

ปัจจัยทางด้านพันธุกรรมมักจะเป็นจุดเริ่มต้นที่เกี่ยวข้องกับโรคต่างๆ แต่ไม่ใช่ทุกคนในครอบครัวที่เจอสิ่งแวดล้อมเดียวกันแล้วจะมีอาการของโรค เพราะแม้ว่ายีนของคนในครอบครัวอาจจะคล้ายคลึงกัน แต่ก็ไม่ได้เหมือนกันทีเดียว คนในครอบครัวอาจจะมีความหลากหลายทางพันธุกรรมทำให้ความเสี่ยงต่อโรคไม่เท่ากัน เช่นเดียวกับนิสัยหรือหน้าตาของแต่ละคนในครอบครัวที่แม้จะคล้ายกันแต่ก็ไม่ได้เหมือนกัน แม้โรคเหล่านี้จะไม่ใช่เรื่องใหม่ทางการแพทย์ แต่ในสังคมไทยยังมีการเรียนรู้และป้องกันตนจากโรคต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพันธุกรรมค่อนข้างน้อย ทั้งนี้พันธุกรรมเป็นปัจจัยที่กล่าวได้ว่าเกี่ยวข้องกับโรคทุกโรค เพียงแต่ว่าระดับของความเกี่ยวข้องนั้นมากน้อยต่างกันไปในแต่ละโรค

“ดังนั้นผู้ที่มีสมาชิกในครอบครัวป่วยด้วยโรคที่มีอาการรุนแรงกว่าปกติ หรือมีอาการตั้งแต่อายุยังน้อยกว่าปกติ หรือมีปัจจัยสิ่งแวดล้อมที่รุนแรงน้อยกว่าแต่ทำให้เกิดโรคได้ อาจมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไปที่จะเป็นโรคเดียวกันนั้น จึงควรที่จะไปพบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงที่จะเกิดโรคนั้นๆ ด้วยวิธีต่างๆ รวมทั้งการตรวจพันธุกรรม ปัจจุบันเทคโนโลยีทางการแพทย์เจริญก้าวหน้าไปมาก แพทย์สามารถตรวจพันธุกรรมเพื่อหาความผิดปกติของโรคได้หลากหลายประเภท เพื่อจะได้หาแนวทางดูแลและป้องกันก่อนที่จะเป็นโรคนั้น ๆ รวมทั้งเพื่อการรักษาที่จำเพาะกับยีนที่เป็นสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นโรคมะเร็ง โรคหัวใจ ใหลตาย การแพ้ยา ความพิการแต่กำเนิด หรือโรคอื่นๆ” เมธีวิจัยอาวุโส สกว. ระบุ

ขณะที่ ศ. นพ.อภิวัฒน์ มุทิรางกูร ศาสตราจารย์วิจัยดีเด่น สกว. กล่าวเสริมว่า นอกจากโรคมะเร็งแล้ว โรคอื่นๆ เช่น โรคหัวใจก็มีความเสี่ยงทางพันธุกรรมได้เช่นกัน วิธีสังเกตง่ายๆ คือ หากมีญาติป่วยด้วยโรคดังกล่าวก่อนวัย หรือเป็นโรคที่เพศนั้นๆ ไม่เป็นกัน ก็มีโอกาสเป็นโรคทางพันธุกรรมสูง เช่น โรคหัวใจขาดเลือด พบมากในผู้ชายที่มีอายุตั้งแต่ 45 ปีขึ้นไป และในผู้หญิงจะพบน้อยกว่า โดยพบได้เมื่ออายุมากกว่า 55 ปี ดังนั้น หากญาติเป็นหญิงอายุที่มีอายุ 40 ปี เป็นโรคหัวใจขาดเลือด ให้สงสัยว่าเกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ซึ่งความรู้นี้สำคัญเพราะหากรู้ว่ามีความเสี่ยงล่วงหน้า ก็จะสามารถป้องกันการสูญเสียได้


งานสื่อสารสังคม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ชั้น 14 อาคารเอส เอ็ม ทาวเวอร์ 979/17-21 ถนนพหลโยธิน แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ขอเชิญร่วมงาน 25 ปี สกว.

วันที่ 25 - 26 ส.ค. 2560

รอยัล พารากอน ฮอลล์ 2
สยามพารากอน