logotrf

นักวิจัยเด่นรุ่นใหม่ รศ.ดร.ปราณีต โอปณะโสภิต ภาควิชาเทคโนโลยีเภสัชกรรม คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

 นักวิจัยเด่นรุ่นใหม่ 

รศ.ดร.ปราณีต โอปณะโสภิต 
ภาควิชาเทคโนโลยีเภสัชกรรม คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

 

ปัจจุบันประเทศไทยยังต้องพึ่งพายานําเข้าจากต่างประเทศอยู่มาก อุตสาหกรรมผลิตยาภายในประเทศส่วนใหญ่ต้องนำเข้าวัตถุดิบจํานวนมากจากต่างประเทศหรืออาศัยเทคโนโลยีการผลิตจากต่างประเทศ ยังไม่สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างเต็มที่ แนวทางหนึ่งในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในด้านอุตสาหกรรมยา คือ การเลือกใช้วัตถุดิบที่ผลิตได้เองภายในประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัตถุดิบที่ผลิตจากวัสดุชีวภาพ (biomaterials) หรือพอลิเมอร์ธรรมชาติ เนื่องจากประเทศไทยมีความได้เปรียบในเรื่องของแหล่งวัตถุดิบที่นํามาใช้ผลิตพอลิเมอร์ธรรมชาติ เช่น เปลือกกุ้ง กระดองปู จากอุตสาหกรรมอาหารทะเลแปรรูป ให้เป็นวัสดุชีวภาพเพื่อใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมอาหาร อุตสาหกรรมยา รวมถึงการประยุกต์ใช้ทางเภสัชกรรมและการแพทย์ 

งานวิจัยที่ทำได้มุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ด้านสุขภาพและการแพทย์ โดยเฉพาะการพัฒนาระบบนำส่งยาสำหรับนำส่งยาที่มีฤทธิ์ในการรักษาโรค แต่มีข้อจำกัดเรื่องคุณสมบัติในการละลายน้ำต่ำ ทำให้ตัวยาถดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้น้อยเมื่อให้ยาโดยการรับประทาน เช่น กลุ่มยารักษาโรคมะเร็ง ยาที่ได้จากเทคโนโลยีชีวภาพ เช่น ยาเพปไทด์ โปรตีน ยีน หรือ siRNA ซึ่งมีปัญหาทั้งด้านความคงตัวและการดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย ยาเหล่านี้มีความจำเป็นที่จะต้องพัฒนาระบบนำส่งยาที่มีประสิทธิภาพ สามารถเพิ่มการละลายของยา ป้องกันการทำลายยาโดยเอนไซม์ในร่างกาย และยังสามารถนำส่งยาแบบเฉพาะเจาะจงไปยังอวัยวะเป้าหมายที่เป็นโรคได้ ทำให้เพิ่มฤทธิ์ในการรักษา เป็นการลดขนาดยาและความเป็นพิษหรือลดอาการข้างเคียงอันเนื่องจากการใช้ยาได้

 
 ปัจจัยที่ส่งเสริมให้งานวิจัยประสบความสำเร็จ

ปัจจัยส่งเสริมที่สำคัญมาจากการได้รับการสนับสนุนการทำวิจัยจากคณะต้นสังกัด ทั้งด้านสถานที่ วัสดุอุปกรณ์ในการทำวิจัย รวมถึงความร่วมมือของทีมวิจัยทั้งอาจารย์ในคณะ และความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยและนักวิจัยจากศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ ตลอดจนนักศึกษาและผู้ช่วยวิจัยทุกคนที่ทุ่มเทแรงกายและแรงใจทำงานเต็มที่ นอกจากนี้ปัจจัยที่สำคัญอีกอย่างคือ เงินทุนวิจัยจากแหล่งทุนต่างๆ ทั้ง สกอ.-สกว. งบประมาณแผ่นดิน ทุนวิจัยจากศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ และทุนวิจัยจากศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ

 
 การใช้ประโยชน์ของงานวิจัย

งานวิจัยที่ทำเสร็จแล้วและกำลังทำอยู่นั้นส่วนใหญ่จะเป็นงานวิจัยความรู้พื้นฐาน ซึ่งถือเป็นก้าวแรกที่สำคัญในการพัฒนาต่อยอดองค์ความรู้ให้ครบวงจร เพื่อพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ยารูปแบบใหม่ๆ ออกสู่ท้องตลาดต่อไป และในฐานะนักวิจัยในสถาบันการศึกษาซึ่งมีภารกิจทั้งการสอนและวิจัย การได้ถ่ายทอดความรู้และฝึกบุคคลากรทางเภสัชศาสตร์ให้มีประสบการณ์การทำงานวิจัยทั้งด้านทักษะ และที่สำคัญคือ กระบวนการคิด ตั้งโจทย์และแก้ปัญหา เพื่อเป็นกำลังคนด้านวิจัยสำหรับทำงานในอุตสาหกรรมยาในประเทศต่อไป นับเป็นอีกคุณค่าหนึ่งที่เกิดจากงานวิจัย นอกจากนี้การมีผลงานตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติ ก็เป็นการแสดงศักยภาพในการทำวิจัยของนักวิจัยไทยซึ่งไม่ด้อยกว่านักวิจัยในต่างประเทศ

 

 ประวัติย่อ

ปริญญาตรี เภสัชศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ในปี พ.ศ. 2535 

ปริญญาโท เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต สาขาเภสัชอุตสาหกรรม คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปี พ.ศ. 2538 

ปริญญาเอก สาขาเภสัชศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น 

ได้รับทุนการศึกษาและทุนวิจัย ดังนี้ 

1. ทุนโครงการพัฒนามหาวิทยาลัย (UDC) ศึกษาระดับปริญญาโท ปี พ.ศ. 2535-2538 

2. ทุนรัฐบาลญี่ปุ่น ศึกษาวิจัยระยะสั้น 3 เดือน (JSPS-NRCT) ปี พ.ศ. 2540 

3. ทุนรัฐบาลญี่ปุ่น ศึกษาระดับปริญญาเอก (Monbusho scholarship) ปี พ.ศ. 2541-2545 

4. ทุนรัฐบาลญี่ปุ่น ศึกษาวิจัยหลังปริญญาเอก (Postdoctoral Research JSPS scholarship) ปี พ.ศ. 2546-2547 

5. ทุน Nano-medical polymer project, Kanagawa Academy of Science and Technoloty ประเทศญี่ปุ่น ศึกษาวิจัยระยะสั้น 3 เดือน ปี พ.ศ. 2548 

6. ทุนวิจัยจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ได้แก่ 

- ทุนพัฒนาศักยภาพในการทำงานวิจัยของอาจารย์รุ่นใหม่ ปี พ.ศ. 2547-2549 และ ปี พ.ศ.2550-2552 

- ทุนวิจัยพื้นฐานแบบกำหนดทิศทาง ”นาโนศาสตร์และนาโนเทคโนโลยี” ปี พ.ศ. 2551-2554 

- ทุนโครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษก รุ่น 10-12 

7. ทุนวิจัยจากศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ ปี พ.ศ. 2548-2550 

8. ทุนวิจัยจากศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ ปี พ.ศ. 2549-2551 และ ปี พ.ศ. 2552-2554 

9. ทุนวิจัยจากสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยศิลปากร ปี พ.ศ. 2553-2555

ที่มา ประชาคมวิจัยฉบับที่ 92