การสื่อสารงานวิจัยสู่สังคม

 

 

การสื่อสารงานวิจัยสู่สังคม

           นอกจาก สกว. จะมีภารกิจหลักในการสร้างองค์ความรู้ สร้างนักวิจัยที่มีคุณภาพ และสร้างระบบวิจัยที่เข้มแข็ง ผ่านระบบการบริหารจัดการงานวิจัยในแบบฉบับของ สกว. แล้ว สกว. ได้มีการสื่อสารผลงานวิจัยไปสู่กลุ่มเป้าหมาย รวมถึงได้พัฒนาเครื่องมือเพื่อให้กลุ่มเป้าหมายได้เข้าถึงงานวิจัยในรูปแบบที่เข้าใจง่ายยิ่งขึ้น เพื่อให้ผู้ใช้ประโยชน์สามารถนำไปปรับใช้หรือต่อยอดงานวิจัยนั้น ๆ ได้ โดยนำเสนอข้อมูลข่าวสารที่เกิดจากกระบวนการวิจัยให้สังคมได้รับทราบในหลากหลายรูปแบบตามวาระและโอกาสที่เหมาะสม โดยไม่จำเป็นว่างานวิจัยนั้น ๆ จะต้องเสร็จสิ้นลง ได้แก่

 

การเผยแพร่ผลงานวิจัยผ่านสื่อสารมวลชน

 

pr_3

  

          ในกรณีของการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์โดย สกว. สกว. จะให้ความสำคัญของผลงานวิจัย และอ้างอิงถึงต้นสังกัดของนักวิจัยและทีมวิจัย มากกว่าการประชาสัมพันธ์ตัวองค์กร โดยการเผยแพร่กิจกรรมและผลงานวิจัยยังได้ดำเนินการโดยผู้ประสานงานวิจัย สถาบันต้นสังกัดของนักวิจัย หรือนักวิจัยควบคู่กันไปในรูปแบบต่าง ๆ ได้แก่ การเขียนข่าวและบทความที่ตอบสนองต่อสถานการณ์ทางสังคมโดยนักวิจัยหรือผู้ทรงคุณวุฒิในเรื่องนั้น ๆ คอลัมน์ประจำในหนังสือพิมพ์ การประสานงานและจัดข้อมูลนักวิจัยในโครงการให้สัมภาษณ์ในรายการทางคลื่นวิทยุต่าง ๆ รายการโทรทัศน์ที่ออกอากาศในรูปแบบของข่าว สารคดี และการสัมภาษณ์ในรายการต่าง ๆ และการพาสื่อมวลชนร่วมเดินทางไปกับทีมงานวิจัย

 

 

การเผยแพร่ผลงานวิจัยผ่านทางเว็บไซต์ สกว. www.trf.or.th

 

pr 10

 

          เป็นสื่อที่ สกว. ได้พัฒนาปรับปรุงเปลี่ยนแปลงให้เว็บไซต์มีความทันสมัย ใช้งานง่ายและสะดวกรวดเร็ว เป็นแหล่งรวบรวมเนื้อหาสาระที่เกี่ยวข้องกับทุนวิจัยประเภทต่าง ๆ ข่าวสารงานวิจัย ภาคีเครือข่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งองค์ความรู้ที่ สกว. ให้การสนับสนุน มีการจัดแบ่งหมวดหมู่งานวิจัยเพื่อให้ง่ายต่อการค้นหาและการใช้ประโยชน์จากงานวิจัย เช่น งานวิจัยที่เป็นวาระชาติ งานวิจัยด้านเกษตร เศรษฐกิจ อุตสาหกรรม สุขภาพ สิ่งแวดล้อมและพลังงาน ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การท่องเที่ยว องค์ความรู้ใหม่ เป็นต้น

         

 

ฐานข้อมูล "BIODATA" (http://biodata.trf.or.th)         

 

pr_6

 

          เป็นเครื่องมือบริหารจัดการทุนวิจัยในมิติใหม่ที่ สกว.ได้พัฒนาอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี ๒๕๕๐ เพื่อเป็นเครื่องมือในการบริหารงานวิจัยระดับประเทศ สามารถใช้ค้นหานักวิจัยที่ “เข้าข่าย” ได้คนที่ “เหมาะที่สุด” มาช่วยแก้ปัญหาโจทย์วิจัยจาก user ได้อย่างตรงเป้า โปร่งใส และมีประสิทธิภาพสูงสุด

          ฐานข้อมูลนี้ใช้ระบบ web ทำให้มีความเคลื่อนไหวทันสถานการณ์ ผู้ใช้สามารถ update ข้อมูลของตนได้เอง และที่สำคัญคือ เป็นฐานข้อมูลที่รวบรวมพื้นฐานความรู้ ความเชี่ยวชาญและประสบการณ์ทุกด้านของนักวิจัย อาจารย์มหาวิทยาลัย และผู้ทำวิจัยไว้อย่างครบถ้วน แตกต่างจากฐานข้อมูลของหน่วยงานอื่นๆ ที่สำคัญคือ สกว. ได้ใช้เวทีนี้เป็นเครื่องมือในการสื่อสารงานวิจัยในรูปแบบจดหมายข่าวออนไลน์สัปดาห์ละ 1 ฉบับ ไปยังนักวิจัยที่มาลงทะเบียนในฐานข้อมูลนี้อีกด้วย

 

 

ห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์ “E-library” (http://elibrary.trf.or.th)           

 

pr_7

 

          ให้บริการสืบค้นงานวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจาก สกว. ได้ปรับเปลี่ยนจากบริการงานวิจัยที่เป็นรูปเล่ม สู่การบริการค้นหางานวิจัยในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ ตั้งแต่เดือนพฤษภาคน ๒๕๕๑ โดยให้บริการดาวน์โหลดจากเว็บไซต์ http://elibrary.trf.or.th ซึ่งมีทั้งงานวิจัยเชิงวิชาการ งานวิจัยและพัฒนา และงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น

 

 

วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ (Area Based Development Research Journal)

 

pr_2

 

          สกว. ได้จัดทำวารสารฉบับนี้ขึ้นมา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เป็นเวทีในการสื่อสารเพื่อ “ประกาศความสำเร็จ” ของการนำผลงานวิจัยที่ได้ทำขึ้นในพื้นที่ไปใช้ประโยชน์เพื่อการพัฒนาอย่างเป็นรูปธรรม มากกว่าการประกาศการค้นพบเพียงอย่างเดียว เพื่อให้เห็นว่า ผลการวิจัยที่ได้ทำขึ้นภายใต้บริบทของแต่ละพื้นที่นั้นมีคุณค่าและก่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยเกิดขึ้นมาจากภายในของแต่ละพื้นที่

          ผลงานวิจัยที่ได้รับการคัดเลือกเพื่อลงพิมพ์ในวารสารฉบับนี้ จัดว่าเป็นงานวิจัยที่มีคุณภาพ เนื่องจากมีเกณฑ์ในการคัดเลือกที่เข้มงวด และสามารถตอบสนองความต้องการในการพัฒนาได้อย่างเป็นรูปธรรม ไม่ได้เป็นเพียงแค่ผลงานวิจัยชิ้นหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นผลงานวิจัยที่มีคุณภาพเพราะสามารถก่อให้เกิดประโยชน์ในการพัฒนาได้อย่างแท้จริง วารสารนี้มีอาจารย์ อนุช  อาภาภิรม เป็นบรรณาธิการวิชาการ ได้เปิดตัวฉบับแรกในเดือนกันยายน ๒๕๕๑ มีกำหนดออกราย ๒ เดือน แจกจ่ายไปยังห้องสมุดของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ทุกแห่ง หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงส่งตรงไปยังผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด และได้นำเสนอผ่านทางเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (http://abcjournal.trf.or.th) เพื่อให้ผู้ที่สนใจได้ดาวน์โหลดไปใช้ประโยชน์

 

 

สื่อสิ่งพิมพ์เพื่อเผยแพร่กิจกรรมและผลงานวิจัย

 

pr_1

  

          จดหมายข่าวประชาคมวิจัย เป็นจดหมายข่าวประจำราย ๒ เดือนที่จัดทำขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ ๑๕ เพื่อใช้เผยแพร่สาระความรู้และรูปธรรมผลงานวิจัยของเครือข่ายผู้ได้รับทุนวิจัยจาก สกว. ตั้งแต่ปี ๒๕๓๘ เป็นสื่อกลางในการสื่อสารระหวาง สกว. นักวิจัย และผู้กำหนดนโยบายระดับต่าง ๆ โดยเนื้อหาจะครอบคลุมแนวคิด มุมมองของผู้ที่เกี่ยวข้องกับการวิจัย ผลสำเร็จของการดำเนินงาน รวมทั้งประสบการณ์ด้านการวิจัยในที่ต่าง ๆ ของนักวิจัย ครอบคลุมทั้งด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ นอกจากนี้ในกรณีที่มีเหตุการณ์เร่งด่วนหรือจำเพาะเจาะจง สกว. จะดำเนินการจัดการพิมพ์ประชาคมวิจัยฉบับพิเศษเพื่อสื่อสารเรื่องราวดังกล่าวให้ทันต่อเหตุการณ์และความต้องการของผู้ใช้ข้อมูล รวมถึงผู้อ่านสามารถติดตามอ่านจดหมายข่าวฉบับย้อนหลังจนถึงปัจจุบัน และค้นหาข้อมูลงานวิจัยที่นำเสนอได้อย่างต่อเนื่องจากเว็บไซต์ http://rescom.trf.or.th

          นอกจากจดหมายข่าว “ประชาคมวิจัย” แล้ว สกว. ยังได้จัดทำจดหมายข่าวเผยแพร่สำหรับเครือข่ายภาคีที่เป็นกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ เพื่อเป็นสื่อกลางในการเผยแพร่ข่าวสารเกี่ยวกับงานวิจัย การแลกเปลี่ยนความคิดและประสบการณ์งานวิจัย ตลอดจนการนำเสนอความเคลื่อนไหวของโครงการวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนทุนจาก สกว. ด้วย อาทิ จดหมายข่าว “งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น” โดยฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น สกว. จดหมายข่าว “สา(ส์)น ความร่วมมือ” ในโครงการความร่วมมือเพื่อการแก้ปัญหาความยากจน การพัฒนาสังคม และสุขภาวะ ฝ่ายชุมชนและสังคม สกว. จดหมายข่าว “BRT” โดยโครงการพัฒนาองค์ความรู้และศึกษานโยบายการจัดการทรัพยากรชีวภาพในประเทศไทย ฝ่ายสวัสดิภาพสาธารณะ สกว. จดหมายข่าว “โลจิสติกส์และโซ่อุปทาน” โดยสำนักประสานงานชุดโครงการวิจัยโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน ฝ่ายอุตสาหกรรม สกว. จดหมายข่าว “ข่าววิจัยยางพารา สกว.” และ “ยุววิจัยยางพารา” โดยสำนักประสานงานชุดโครงการพัฒนาอุตสาหกรรมยางพารา ฝ่ายอุตสาหกรรม สกว. จดหมายข่าว “นานาสัตว์น้ำ” โดยโครงการ “ระบบการจัดการฟาร์มกุ้งกุลาดำเพื่อเป็นทางเลือกในอนาคต” สกว. จดหมายข่าว “ธุรกิจโคเนื้อ” โดย ศูนย์เครือข่ายเทคโนโลยีเนื้อสัตว์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง จดหมายข่าว “โคนม” โดย คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

 

 

หนังสือและสื่อสิ่งพิมพ์วิชาการ 

 

pr_9

 

          สกว. ได้มีการจัดพิมพ์หนังสือเพื่อเผยแพร่ผลงานวิจัยอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นหนังสือที่รวบรวมองค์ความรู้ ข้อคิด และประสบการณ์ที่ได้จากการทำงานวิจัยในชุดโครงการต่าง ๆ ที่ สกว. ได้ให้ทุนสนับสนุนการวิจัย และนำมาเผยแพร่จัดพิมพ์เป็นหนังสือกึ่งวิชาการ

          สำหรับช่องทางการจัดจำหน่ายหนังสือของ สกว. ที่ตีพิมพ์ ได้มีการปรับปรุงการจำหน่ายหนังสือ โดยมีการตั้งจุดจำหน่ายหนังสือที่ชัดเจน ลูกค้าสามารถเลือกซื้อหนังสือได้ตามความต้องการ พร้อมการชำระเงินแบบเบ็ดเสร็จในจุดเดียว (one stop service) นอกจากนี้ยังได้เพิ่มช่องทางการจำหน่ายผ่านทางหน้าเว็บไซต์ สกว. ที่ http://www.trf.or.th/book โดยสามารถสั่งหนังสือพร้อมชำระเงินเข้ามาตามรายละเอียดที่แจ้งหน้าเว็บไซต์ได้ทันที และสำหรับหนังสือบางรายการที่จำหน่ายหมดแล้ว ได้เปิดบริการให้ผู้อ่านสามารถดาวน์โหลดหนังสือเหล่านั้นได้โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใด ๆ

          นอกจากนี้ สกว. ยังได้นำหนังสือและสื่อสิ่งพิมพ์ทั้งหมดที่จัดพิมพ์ขึ้นจัดจำหน่ายในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ในช่วงเดือนมีนาคม และงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ในช่วงเดือนตุลาคม ของทุกปีอีกด้วย

          สกว. พยายามสร้างการสื่อสารงานวิจัยสู่สังคมในหลากหลายรูปแบบ ทั้งโดยการเผยแพร่โดย สกว. เอง การนำเสนอผลงานและการติดต่อขอข้อมูลเพื่อนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ของสื่อมวลชนและผู้สนใจ ที่สำคัญคือ สกว. ไม่เน้นการประชาสัมพันธ์ตัวองค์กรมากนัก โดยที่ผ่านมาได้ดำเนินการสื่อสารงานวิจัยสู่สังคมควบคู่ไปกับกิจกรรมที่เผยแพร่โดยภาคีเครือข่าย นักวิจัย และสื่อมวลชนด้วย เพื่อให้งานวิจัยสามารถสื่อความรู้ และสร้างความเข้าใจได้ครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย โดยหวังเป็นอย่างยิ่งว่ากลไกนี้จะมีส่วนช่วยสนับสนุนให้สังคมไทยเกิดการเปลี่ยนแปลงไปสู่สังคมที่ใช้ความรู้เป็นตัวขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ

 

 

​