สกว. เปรียบเสมือนกลไกเล็กๆ ที่มีจุดเด่นในด้านการบริหารจัดการงานวิจัยให้นักวิจัยและหน่วยงานที่มีความ สามารถได้ใช้ความสามารถนั้นให้เป็นประโยชน์กับประเทศอย่างเต็มที่ จากผลงานกว่า ๑๕ ปีที่ผ่านมา สกว. ได้มีส่วนผลักดันให้เกิดการตื่นตัวด้านการวิจัย ทำให้เกิดความต้องการใช้ผลงานวิจัยเพื่อพัฒนาประเทศมากขึ้น บทบาทหลักที่สำคัญคือ การสร้างคนและนักวิจัยที่มีคุณภาพ สร้างองค์ความรู้และผลงานวิจัยที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ทั้งทางด้านวิชาการ เชิงพาณิชย์ เชิงสาธารณะ และเชิงนโยบาย เพื่อพัฒนาประเทศ ให้เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี

          เพื่อให้การดำเนินงานตามภารกิจบังเกิดผลสำเร็จเกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่องและคุ้มค่า สกว. ได้พัฒนายุทธศาสตร์เพื่อผลักดันการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นได้อย่างเป็นรูปธรรมและจริงจัง ภายใต้ทรัพยากรที่มีจำกัดผ่านการทำงานร่วมกับเครือข่ายและผู้ประสานงาน โดยใช้การบริหารงานวิจัยที่เข้มแข็งและมีประสิทธิภาพ เป็นเครื่องมือสำคัญที่จะทำให้สังคมไทยเกิดการเปลี่ยนแปลงไปสู่สังคมอุดมปัญญา

          ยุทธศาสตร์ขับเคลื่อนการวิจัยเพื่อการเปลี่ยนแปลงในระยะ ๓ ปีนี้ (พ.ศ. ๒๕๕๓ - ๒๕๕๖) สังเคราะห์ขึ้นจากความรู้และประสบการณ์ที่สั่งสมจากการบริหารจัดการงานวิจัยในหลากหลายมิติทั้งในเชิงวิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และการสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนท้องถิ่น รวมถึง สกว. มีจุดแข็งด้านการบริหารจัดการงานวิจัย และการสร้างเครือข่ายนักวิจัย ผู้ประกอบการ ชุมชน และหน่วยงานต่างๆ ในหลายสาขา เพื่อให้งานวิจัยเป็นฐานความรู้ในการพัฒนาประเทศได้อย่างตรงจุดและเกิดประสิทธิผลมากที่สุด

แผนยุทธศาสตร์ สกว. ปี ๒๕๕๓ – ๒๕๕๖

เป้าหมายองค์กร (๒๕๕๓-๒๕๕๖)

• สร้างผลงานวิจัยที่มีคุณภาพ สามารถนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมของประเทศได้ โดยผลงานวิจัยและพัฒนาอย่างน้อยร้อยละ ๗๐ ถูกนำไปใช้ประโยชน์
• ยกระดับความสามารถของนักวิจัยไทยให้ก้าวเข้าสู่ระดับสากล โดยมีผลงานวิจัย ของประเทศที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับสากล อย่างน้อยร้อยละ ๓๕ ที่ได้รับการสนับสนุนจาก สกว.
• ยกระดับความเข้มแข็งของคน ชุมชน และสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภูมิภาค โดยใช้กระบวนการสร้างและพัฒนาความรู้เป็นเครื่องมือ โดยอย่างน้อยร้อยละ ๕ ของชุมชนระดับตำบลในประเทศได้รับการสนับสนุนกิจกรรมวิจัย

ยุทธศาสตร์หลัก 

          เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ จึงได้นำไปสู่การกำหนดยุทธศาสตร์หลักดังต่อไปนี้

          ๑. ยุทธศาสตร์การสนับสนุนการวิจัยในประเด็นสำคัญที่จำเป็นต่อการพัฒนาประเทศหรือรองรับการเปลี่ยนแปลงของโลกในอนาคต

          ๒. ยุทธศาสตร์การยกระดับขีดความสามารถของนักวิจัยไทยสู่ระดับสากล

          ๓. ยุทธศาสตร์การสร้างความเข้มแข็งของคน ชุมชน และสังคม โดยกระบวนการวิจัย

          ๔. ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการเพื่อนำผลงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์ในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ

โดยมีรายละเอียดของยุทธศาสตร์ทั้ง ๔ ประการดังนี้

  ยุทธศาสตร์การสนับสนุนการวิจัยในประเด็นสำคัญที่จำเป็นต่อการพัฒนาประเทศหรือรองรับการเปลี่ยนแปลงของโลกในอนาคต

          สนับสนุนการวิจัยในประเด็นที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาประเทศ ได้แก่  การวิจัยด้านอาหารและการเกษตรโดยเน้นที่ความมั่นคงด้านอาหาร ความปลอดภัย และการเพิ่มมูลค่าโดยมุ่งเข้าสู่อุตสาหกรรม การจัดการทรัพยากรน้ำ โดยเน้นการจัดการเชิงพื้นที่ การเตรียมความพร้อมเข้าสู่การเป็นประชาคมอาเซียน และเรื่องของพลังงาน สิ่งแวดล้อมและระบบเศรษฐกิจ

          วัตถุประสงค์เชิงยุทธศาสตร์

          ๑.  เพื่อให้ได้ผลงานวิจัยเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ เช่น การวิจัยด้านการเกษตรและอาหาร การเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์

          ๒.  เพื่อให้มีผลงานวิจัยเพื่อการพัฒนาหรือยกระดับสังคม เช่น การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา การวิจัยด้านสังคม

          ๓.  เพื่อให้ได้ผลงานวิจัยและข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของโลกในอนาคต เช่น การติดตามสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงของโลก เพื่อนำไปสู่ข้อเสนอเชิงนโยบายในด้านการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม การค้า ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ   โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเตรียมความพร้อมเข้าสู่ประชาคมอาเซียน

          ดัชนีชี้วัด

          ๑.  จำนวนผลงานวิจัยด้านการเกษตรและอาหารที่จำเป็นต่อการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 ของโครงการด้านการเกษตรทั้งหมด

          ๒.  จำนวนผลงานวิจัยด้านสังคมและการพัฒนาคุณภาพการศึกษาที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้

          ๓.  จำนวนข้อเสนอเชิงนโยบายที่เกิดขึ้นจากผลงานวิจัย

         แนวทางการดำเนินงาน

         จากการประชุมระดมความคิดโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ทำให้ได้ทราบประเด็นสำคัญที่ควรให้ความสนใจในการวิจัยเพื่อแก้ปัญหาและกำหนดทิศทางการพัฒนาในอนาคต ตามสถานการณ์ของโลกในแง่มุมต่าง ๆ ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว จึงได้กำหนดแนวทางการสนับสนุนการวิจัยดังต่อไปนี้

         ๑.  สนับสนุนการวิจัยด้านการเกษตรและอาหารและการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ ควรให้ความสำคัญงานวิจัยเชิงนโยบาย เช่น นโยบายด้านราคาข้าว นโยบายการปลูกพืชเศรษฐกิจ การใช้ประโยชน์ที่ดินการค้าการลงทุนระหว่างประเทศ การขยายพื้นที่เพาะปลูกไปต่างประเทศ การเชื่อมโยงภาคเกษตรกับอุตสาหกรรมและบริการเพื่อการเพิ่มมูลค่า และศึกษามาตรการกีดกันทางการค้า ให้ความสำคัญกับประเด็นความปลอดภัยและความมั่นคงด้านอาหาร (Food safety and security) และสารเคมีปนเปื้อน และควรมีการพัฒนาระบบเกษตรเพื่อตอบสนองความกินดีอยู่ดี และให้มีสมดุลที่เหมาะสมระหว่าง food, feed, fuel

         ๒.  สนับสนุนการวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา เพื่อรองรับการปฏิรูปการศึกษา โดยให้ความสำคัญกับระบบการศึกษาเช่น ระบบ Governance ด้านการศึกษา การปฏิรูปการศึกษาภายใต้หลักการ "การเรียนรู้" เช่น Active Learning, Brain-based Learning การวิจัยท้องถิ่น ครุวิจัย ยุววิจัย และ LLEN หรือ โครงการวิจัยและพัฒนาเครือข่ายเชิงพื้นที่เพื่อหนุนเสริมการพัฒนาการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน (Local Learning Enrichment Network) รวมไปถึงการปฏิรูปการเรียนรู้ของสังคม

         ๓.  สนับสนุนการวิจัยด้านสังคม โดยเน้นงานวิจัยด้านคุณธรรม จริยธรรม และคุณค่าของสังคม การอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมพหุวัฒนธรรม การวิจัยเพื่อเข้าใจอัตลักษณ์และวัฒนธรรมไทย

         ๔.  สร้างมูลค่าจากทุนเดิมทางสังคมและการประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ รวมทั้งงานวิจัยด้านความมั่นคง

         ๕.  สนับสนุนการวิจัยเชิงนโยบายที่เกี่ยวข้องกับต่างประเทศ เช่น การติดตามสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงของโลก ความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน

 ยุทธศาสตร์การยกระดับขีดความสามารถของนักวิจัยสู่ระดับสากล 

         สนับสนุนการวิจัยเพื่อสร้างความรู้พื้นฐานที่จำเป็นต่อการพัฒนาในอนาคต รวมทั้งการสร้างนักวิจัยที่มีคุณภาพสูง และสามารถผลิตผลงานวิจัยที่มีคุณภาพได้อย่างต่อเนื่องในอนาคต

         วัตถุประสงค์เชิงยุทธศาสตร์

         ๑.  เพื่อให้เกิดการวิจัยเชิงวิชาการที่สามารถรองรับการพัฒนาประเทศได้ในอนาคต

         ๒.  สร้างและพัฒนานักวิจัยที่มีคุณภาพสูงเพื่อรองรับความต้องการกำลังคนระดับคุณภาพสูงในอนาคต

         ดัชนีชี้วัด

         ๑.  จำนวนผลงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับสากล เพิ่มขึ้นจาก ๒.๕ เรื่องต่อโครงการ ในปี ๒๕๕๒ เป็น ๒.๘ เรื่องต่อโครงการในปี ๒๕๕๖

         ๒.  นักวิจัย ที่ได้รับรางวัลที่เกี่ยวข้องกับการวิจัย ระดับชาติและนานาชาติจากหน่วยงานต่าง ๆ อย่างน้อยร้อยละ ๘๐ เคยเป็นผู้ได้รับทุนสนับสนุนการวิจัยจาก สกว.

         แนวทางการดำเนินงาน

         ๑.  สนับสนุนการวิจัยเชิงวิชาการ โดยมุ่งเน้นการเผยแพร่ระดับสากล รวมทั้งสอดคล้องกับความต้องการในการพัฒนาประเทศและภาคอุตสาหกรรม

         ๒.  กำหนดเส้นทางสนับสนุนการวิจัยเชิงวิชาการอย่างต่อเนื่อง เพื่อมุ่งสู่ความเป็นเลิศในสาขาวิชาที่ประเทศมีศักยภาพ

 ยุทธศาสตร์การสร้างความเข้มแข็งของคนชุมชน และสังคม โดยกระบวนการวิจัย

         สนับสนุนการวิจัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน และดำเนินการโดยนักวิชาการ ร่วมกับคนในชุมชน และความร่วมมือกับภาคีต่าง ๆ  ผ่านกระบวนการวิจัยโดยใช้โจทย์จากพื้นที่เป็นตัวตั้ง

         วัตถุประสงค์เชิงยุทธศาสตร์

         ๑.  เพื่อให้ชุมชนท้องถิ่น และสังคมมีขีดความสามารถในการใช้กระบวนการวิจัยเพื่อแก้ปัญหาและพัฒนาท้องถิ่นได้อย่างยั่งยืน

         ๒.  เพื่อให้เกิดการร่วมคิด ร่วมทำ และร่วมทุน ระหว่างภาคีที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ระดับชุมชน ตำบล จังหวัดและกลุ่มจังหวัด

         ดัชนีชี้วัด

         ๑.  ชุมชนระดับหมู่บ้านและตำบลอย่างน้อย ๑,๐๐๐ แห่ง มีขีดความสามารถในการวิจัยเพื่อกำหนดอนาคตและแก้ปัญหาของชุมชนตนเอง

         ๒.  จำนวนชุมชนท้องถิ่นระดับตำบลและจังหวัด ที่มีความร่วมมือและร่วมทุนกับ สกว.

         แนวทางดำเนินการ

         เพื่อให้การเกิดความร่วมมือและพัฒนางานวิจัยตามความต้องการของชุมชนและท้องถิ่นได้อย่างเป็นรูปธรรม จึงได้กำหนดแนวทางการดำเนินงานดังนี้

         ๑.  สนับสนุนการวิจัยเชิงพื้นที่ โดยใช้โจทย์จากคนและชุมชนในพื้นที่เป็นตัวตั้ง เพื่อให้เกิดการวิจัยเพื่อแก้ปัญหาและพัฒนาท้องถิ่นได้อย่างแท้จริง

         ๒.  พัฒนากลไกการทำงานประสานภาคีที่สร้างใช้ข้อมูล ความรู้ ลักษณะเครือข่ายทางปัญญาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นโดยเน้นการร่วมคิด ร่วมทำ และร่วมทุน

         ๓.  พัฒนาความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาในพื้นที่ดำเนินการวิจัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ  

 ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการเพื่อนำผลงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์ในการพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคม ของประเทศ

         พัฒนาระบบบริหารจัดการงานวิจัย โดยอาศัยจุดแข็งที่ สกว. มีอยู่และโอกาสที่เปิดให้ เพื่อให้ผลงานวิจัยมีโอกาสถูกนำไปใช้ในการพัฒนาทั้งในระดับประเทศ ชุมชน และท้องถิ่น

         วัตถุประสงค์เชิงยุทธศาสตร์

         ๑.  เพื่อให้ผลงานวิจัยไปสู่การใช้ประโยชน์ยังกลุ่มเป้าหมาย ด้วยกระบวนการที่เหมาะสม โดยใช้กลไกเดิมที่เข้มแข็งของ สกว. และพัฒนากลไกใหม่เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่กำหนด

         ๒.  เพื่อให้เกิดความร่วมมือและร่วมทุนระหว่างหน่วยงาน องค์กร และสถาบันการศึกษา

          ดัชนีชี้วัด

         ๑.  ผลงานวิจัยที่ถูกนำไปใช้ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ เพิ่มขึ้นจากร้อยละ ๕๙ ในปี ๒๕๕๒ เป็นร้อยละ ๗๐ ในปี ๒๕๕๖

         ๒.  จำนวนหน่วยงาน องค์กร และสถาบันการศึกษา ที่มีความร่วมมือและร่วมทุนกับ สกว. เพิ่มขึ้นจาก ๑๕ แห่ง เป็น ๓๐ แห่งในปี ๒๕๕๖

         แนวทางดำเนินการ

         เพื่อให้การบริหารงานวิจัยมีประสิทธิภาพสูงและ มีธรรมาภิบาล และสามารถผลักดันผลงานสู่การใช้ประโยชน์ได้จริง จึงได้กำหนดแนวทางการดำเนินงานดังนี้

         ๑.  ให้ความสำคัญกับการประชาสัมพันธ์ผลงานวิจัยของ สกว. สู่กลุ่มเป้าหมายในวงกว้างด้วยรูปแบบต่าง ๆ ที่เหมาะสม

         ๒.  พัฒนากลไกสนับสนุนการต่อยอดงานวิจัยเพื่อมุ่งสู่การใช้ประโยชน์

         ๓.  พัฒนาความร่วมมือกับหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยเน้นการร่วมคิด ร่วมทำ และร่วมทุน

         ๔.  พัฒนาระบบติดตามและประเมินผลลัพธ์และผลกระทบของการวิจัย